Miasto | Historia | Kultura | Sport | Miejsca | Edukacja | Prasa | Okolice | Aktualności
 
Prasa
Gazeta "Tanew" 1/1998
Powiat dla Ziemi Biłgorajskiej
Reforma samorządowa państwa wydaje się zmierzać ku realnym kształtom nowych województw i powiatów. Założenia reformy nie są obojętne dla takiego miasta jak Biłgoraj, który przed rokiem 1975 był siedzibą rozwijającego się pomyślnie powiatu.

Jaki nowy powiat?
Projekt ustawy o samorządzie powiatowym, mówi na wstępie, iż to mieszkańcy powiatu tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową.

W art. 1, ust. 2 powiat określa się jako wspólnotę samorządową na odpowiednim terytorium. Art.3 mówi, iż Rada Ministrów tworzy, łączy, dzieli i znosi powiaty po zasięgnięciu opinii zainteresowanych rad gmin, rad powiatów i sejmików samorządowych. Ustawa zaleca aby przy tworzeniu i ustalaniu granic powiatu brano pod uwagę "obszar możliwie jednorodny ze względu na układ osadniczy, przestrzenny oraz więzi społeczne i gospodarcze, zapewniające zdolności wykonywania zadań publicznych". Czy Ziemia Biłgorajska jest takim obszarem? Historia, tradycja i jej dzisiejszy obraz w wielu aspektach przekonuje, że tak! Jaki będzie więc współczesny powiat?

Powiat ma wykonywać zadania publiczne w zakresie szkolnictwa ponadpodstawowego i artystycznego, ochrony zdrowia i inspekcji sanitarno - epidemiologicznej, pomocy społecznej, budowy i utrzymania dróg i komunikacji, kultury, kultury fizycznej i turystyki, scalania, wymiany gruntów i wywłaszczenia nieruchomości, urbanistyki i nadzoru budowlanego, gospodarki rolnej i ochrony środowiska, porządku i bezpieczeństwa publicznego, ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, zapobiegenia klęskom żywiołowym, zwalczania bezrobocia i promowania działalności gospodarczej i aktywizacji zawodowej, ochrony praw konsumenta i oczywiście utrzymania obiektów administracji powiatowej i użyteczności publicznej. Inne zadania, wynikające ze statutu czy odrębnych przepisów, nie mogą naruszać zakresu działalności gmin. Biłgoraj przygotowany jest do wykonywania prawie w całości takich zadań. Większość urzędów i instytucji jakie znajdują się w Biłgoraju o zasięgu rejonowym a niekiedy i wojewódzkim, to gwarantuje, a szczególnie Urząd Rejonowy. Organizacja władz nowych powiatów jest nieco inna niż tych sprzed 1975 roku, gdyż uwzględnia demokratyczne zmiany ustrojowe.

Organami powiatu są rada i zarząd. Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym, jej kadencja trwa 4 lata. Liczba radnych zależna jest od ilości mieszkańców w powiecie i wynosi od 31 do 45 członków. Do najważniejszych zadań rady należy stanowienie przepisów powiatowych, które publikowane będą w powiatowym dzienniku urzędowym, przyjęcie statutu powiatu, wybieranie i odwoływanie zarządu, uchwalanie budżetu powiatu i inne. Zarząd powiatu jest organem wykonawczym, w jego skład wchodzi starosta (pełniący funkcję przewodniczącego), wicestarosta i członkowie w liczbie od 5 do 8 osób. Członek zarządu powiatu nie może pełnić jednocześnie członkostwa w organizacjach samorządowych gmin i pracować w administracji rządowej. Rada powiatu powołuje też i odwołuje sekretarza powiatu i skarbnika. Dochody w budżecie powiatu tworzone są z udziałów we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych, subwencji ogólnej z budżetu państwa, dochodów powiatowych jednostek budżetowych, dochodów z majątku powiatów i innych. Gospodarka finansowa powiatu jest jawna, a jej kontrolę sprawuje regionalna izba obrachunkowa. Nadzór nad działaniem powiatu sprawuje Prezes Rady Ministrów i wojewoda. Powiaty mogą tworzyć związki i stowarzyszenia dla wykonywania zadań publicznych z innymi powiatami i gminami. Powiaty w projektowanym kształcie rozszerzą funkcjonalny zakres samorządu terytorialnego. Jak twierdzi twórca reformy prof. Kulesza, celem tej reformy jest przekazanie kontroli nad usługami społecznymi miejscowemu społeczeństwu, to droga do lepszego zarządania krajem, zbliżenia obywateli do sprawowania władzy i droga do dalszych reform społecznych. Powiaty będą łącznikiem między gminą a administracją rządową, nie mając jednocześnie żadnych uprawnień kierowania lub nadzorowania gminy. Powiaty mają ogniskować życie publiczne, czego nie jest w stanie sprawować gmina, co wykracza też poza jej granice. Zniesione zostaną urzędy rejonowe a ich pracownicy znajdą zatrudnienie w administracji powiatowej. Koszty wprowadzenia powiatów w działaniach operacyjnych wyniosą szacunkowo około 500 tyś. w każdym powiecie, to jest około 150 mln zł. Jednocześnie po wprowadzeniu reformy przewidywane jest 10% oszczędności w wydatkach publicznych. Wyniesie to w skali kraju 17894 mln. Pozwoli to na amortyzację wydatków podstawowych na reformę w skali jednego roku. Przewiduje się, iż do podstawowych skutków społecznych reformy należeć będzie wyrównanie poziomu życia mieszkańców miast obecnie wojewódzkich z małymi miastami przez np. lepszy dostęp do świadczeń zdrowotnych w szpitalu powiatowym, czy edukacji w liceach powiatowych. Jest też cel gospodarczy - to ożywienie promocji gospodarczej i aktywizacji zawodowej, co przy zjawisku bezrobocia nie jest obojętne. Co to wszystko oznacza dla Biłgoraja, każdy z mieszkańców doskonale rozumie.

Będziemy powiatem?
Wielu uważa, że jest to sprawa bezdyskusyjna, ale jednak pojawiło się zagrożenie podziału Ziemi Biłgorajskiej na inne powiaty, prawdopodobnie zamojski i tomaszowski. Znając te zagrożenia biłgorajscy działacze samorządowi przystąpili do działania. Z inicjatywy 15 radnych Rady Miejskiej i burmistrza, 13 grudnia 1997 r. odbyło się zebranie założycielskie "Towarzystwa Popierania Powiatu Biłgorajskiego". Do Urzędu Miasta przybyło ponad 40 działaczy samorządowych, społecznych i mieszkańców. Prowadzący zebranie przewodniczący RM Tomasz Książek poinformował o sposobie i celu utworzenia towarzystwa zrzeszającego wszystkich zainteresowanych tworzeniem powiatu biłgorajskiego. Na zebranie przybyli też i przedstawiciele bliskich i sąsiadujących z Biłgorajem gmin. Burmistrz Stefan Oleszczak, wprowadzając w tematykę reformy samorządowej, poinformował o powstałych już projektach tworzenia powiatów, wiążących decyzji należy się spodziewać w pierwszych miesiącach roku na salach sejmu. Mieszkańcy dawnego powiatu biłgorajskiego, bo taka koncepcja była tu najbardziej popularna, nie powinni obojętnie czekać na wyniki reformy. Formą działania w tym kierunku jest powstanie towarzystwa. W szerokiej dyskusji padały propozycje organizacyjne towarzystwa, podkreślano potrzebę promowania walorów Ziemi Biłgorajskiej i predyspozycji Biłgoraja jako siedziby powiatu przy spełnianiu przez nasze miasto wszelkich wymogów, jakie się stawia siedzibom powiatów. W dyskusji przytoczono też istotne finansowe argumenty, które mogą mieć znaczenie przy ustalaniu granic powiatów. Do nich należą wpływy do urzędów skarbowych z poszczególnych rejonów województwa zamojskiego. Biłgoraj w tym rankingu plasuje się w czołówce z 138 mil zl , dając 44% wpływów w województwie. Tomaszów wnosi 29 mil zł, Hrubieszów - 33 mln zł., Zamość 110 mil zł. Na koniec grudnia 1997 roku w Biłgoraju odnotowano 155 mln zl. wpływów z dynamiką 122%, gdy w pozostalych urzędach skarbowych w województwie dynamika wynosi okolo 4%. W perspektywie przewiduje się, iż te dysproporcje jeszcze się powiększą.

Na rok 1998 w rejonie biłgorajskim wpływy wyniosą 50% wojewódzkich! Do wypracowanych wpływów gminy uzyskują 16% środków, wniosek z tego, że gminy przyszłego powiatu biłgorajskiego pozyskałyby spore środki na zagospodarowanie i, uogólniając, powiat biłgorajski miałby szansę być powiatem stosunkowo bogatym. Nie zabrakło w dyskusji również troski o rzeczywiste szansę Biłgoraja na powiat, gdy inne miasta: Zamość, Tomaszów czynią starania o podział województwa na dwa powiaty. W dyskusji wypowiedzieli się również przedstawiciele gmin.

Za włączeniem się do powiatu biłgorajskiego opowiedzieli się przedstawiciele gminy Bilgoraj, Biszcza, Frampol, Tereszpol, Aleksandrów, Potok Górny, Goraj, Przychylnie spogląda na Biłgoraj gmina w Wysokiem i Zwierzyńcu, choć brak jest jeszcze zdecydowania.

Po dyskusji uchwalono uchwałę w sprawie utworzenia Towarzystwa Popierania Powiatu Biłgorajskiego. Organem kierującym jest prezydium, którego przewodniczącym wybrano Stefana Oleszczaka. Powołano też zespół promocyjny i zespól prawno - finansowy. Przed towarzystwem stoi teraz obowiązek szybkiego i skutecznego działania, aby powiat biłgorajski stał się faktem. Powstanie towarzystwa przyjęte zostało przez poinformowaną cześć społeczeństwa z ulgą. Nareszcie, ktoś zajmie się tą sprawą. Chcemy, by tu był powiat! słyszałem od wszystkich rozmówców. Towarzystwo dopiero powstało, jego szeregi stoją otworem dla każdego, komu sprawa utworzenia powiatu w Biłgoraju jest droga.

M. J. Szubiak

©Arkadiusz Lipiec Informacje | Strona główna Szukaj: