Miasto | Historia | Kultura | Sport | Miejsca | Edukacja | Prasa | Okolice | Aktualności
 
Prasa
Gazeta "Tanew" 3/1995
Daniele i muflony w biłgorajskiem
Dzień 15 lutego otworzył nową kartę w historii regionu biłgorąjskiego. W szczególności w rozdziale dotyczącym działań na rzecz środowiska naturalnego. W dniu tym, w pobliżu 2elebska zapoczątkowana została pierwszą hodowla nie występującego dotychczas w naszym regionie daniela i muflona. Inicjatorem tego przedsięwzięcia jest Kolo Łowieckie Nr. 20 Głuszec w Biłgoraju, znane z niekonwencjonalnej, nowatorskiej gospodarki łowieckiej, u której podstaw leży racjonalna hodowla i gospodarowanie zasobami zwierzyny łownej. Ogromna dewastacja lasów chłopskich, dzierżawionych przez to koło, w okolicy Nadrzecza, Karolówki, Kątów, Pulczynowa, Trzęsin, 2elebska spowodowała że jelenie wyniosły się z tych okolic pomimo intensywnego dokarmiania /zimą 93/94 ponad 130t karmy/. Jelenie w przeciwieństwie do samy i daniela nie tolerują niepokoju w lesie i bliskości człowieka. Ciągle niepokojone przeniosły się na bardziej spokojne tereny lasów państwowych. Powstała w tym blisko 3 500 ha kompleksie leśnym wolna nisza ekologiczna była główną przyczyną podjęcia Inicjatywy introdukcji danieli, które mogą wypełnić powstałą lukę. Zadanie zaplanowane Jest na wielką skalę. Dotychczas nie praktykowano takich działań, kto wie czy nie jest to jedna z największych Inicjatyw w kraju przeprowadzona przez tak małą jednostkę organizacyjną jaką jest koło łowieckie.

Działania rozpoczęto w czerwcu 1994, pozyskując ze Stacji Badawczej PZŁ ekspertyzę stwierdzającą przydatność terenów leśnych wokół 2elebska do próby introdukcji danieli. Na jej podstawie wojewoda zamojski wydał zgodę na utworzenie zwierzyńca zamkniętego do hodowli daniela koło miejscowości Żelebsko.

Niezwłocznie przystąpiono do prac. Ponad 2 ha zagrodę hodowlano - adaptacyjną /zwierzyniec/ wybudowano w przeciągu Jednego miesiąca dzięki zaangażowaniu członków i stażystów kota. Na materiały wydano ponad 10 000 nzł i na taką samą wartość wykonano prace społeczne przy budowle.

W międzyczasie zawarto kontrakt na dostawę danieli z Gospodarstwem Rolnym "Dąbki" w Osieku n/Notecią w woj. pilskim oraz rozpoczęto rozmowy z Zarządem AMBRA S.A z Woli Dużej k/Biłgoraja mające na celu uzyskanie dotacji.

Kolo, Jako organizacja społeczna, corocznie uzyskiwane środki finansowe pochodzące w dużej mierze ze składek członkowskich, w większości wydaje na uprawę blisko 10 ha poletek, zakup karmy, dokarmianie zwierząt. Już na etapie podejmowania inicjatywy introdukcji danieli oczywistym było, że środków finansowych na zakup dużej grupy danieli zabraknie. Ale pokładane nadzieje w Zarządzie Ambra S.A., znanym ze swej charytatywnej działalności, nie zawiodły. 31 stycznia br. firma ta przelała na konto koła kwotę 20 000 n. zł z przeznaczeniem Jej na zakup danieli. Do Osleka n/Notccią wystano telegram z prośbą o niezwłoczne przystąpienie do odłowów. 13 lutego nadeszła oczekiwana wiadomość, że transport danieli dotrze do Zelebska 15 lutego.

W uroczystościach odbioru danieli i wypuszczenia ich do zagrody wzięło udział ponad 150 osób m. In. przedstawiciele Zarządu Ambra S.A. w osobach wice prezesów Tadeusza Kumińskiego i Zbigniewa Borowego, wojewoda Zamojski Stanisław Roczkowski, dyr. Wydz. Ochr. Śród. UW w Zamościu Zdzisław Strupieniuk. wice przew. Rady Łowieckiej PZŁ w Zamościu Józef Miskiewicz. przew. Zrządu Woj. PZŁ w Zamościu Dominik Wojtuch, wójt gminy Biłgoraj Franciszek Piętak. nadleśniczy Nadleśnictwa Biłgoraj Tadeusz Kowal, dyrektor Zespołu Szkół Leśnych w Biłgoraju Henryk Studnicki. Licznie przybyli uczniowie Szkoły Podstawowej z Woli Radzieckiej, z którą Koło prowadzi ścisłą współpracę, byli również myśliwi "Głuszca" i kół sąsiednich. Pierwszy wypuszczony został pięcioletni, mocny łopatacz zwany na cześć firmy sponsorującej zakup imieniem Dorato. Ogółem wypuszczono 6 byków /w tym dwa zakupione w zamojskim ZOO celem tzw. "odświeżenia krwi"/ 9 łań i 5 cielaków oraz trzy muflony: tryka, owcę i jagnię.

W przepięknej scenerii żelebskich lasów prezes "Głuszca" przedstawił zebranym historię narodzin idei introdukcji oraz przebieg prac. Następnie odbyła się miła uroczystość wręczenia przez władze wojewódzkie PZŁ odznak "Zasłużony dla łowiectwa za zamojszczyżnie" dla Zarządu AMBRA S.A oraz dla jego prezesa pana Janusza Palikota. Ponadto Zarząd AMBRA S.A. otrzymał złotą odznakę "Zasłużony dla K. L. Głuszec".

W swym wystąpieniu, przew. ZW PZŁ podkreślił, że daniel jest już czwartym gatunkiem, po łosiu, bażancie i bobrze, które tylko dzięki myśliwym stały się trwałym elementem fauny bilgorajskiej. Wojewoda Zamojski nawiązał do historycznych przekazów o bogatej faunie Zamojszczyzny w ubiegłych wiekach, wyrażając nadzieję, że działania "Głuszca" zakończą się powodzeniem. Wójt gminy Biłgoraj wskazał, że do wielu atrakcyjnych miejscowości naszej gminy dochodzi Jeszcze Jedna - Żelebsko - ze swymi pięknymi okolicami i atrakcją przyrodniczą, danielem.

Po oficjalnych wystąpieniach odbyła się biesiada myśliwska, na której nie zabrakło tradycyjnego, myśliwskiego bigosu i pieczonych kiełbasek oraz znakomitego "Dorato" ufundowanego przez Zarząd AMBRA S.A W trakcie uroczystości piękny popis gry na rogach myśliwskich dał zespół sygnalistów ze szkoły leśnej z Biłgoraja. Dopiero późnym wieczorem rozeszli się ostatni goście ...

Myśliwi rozpoczęli całodobowe dyżury nad zagrodą, w specjalnie w tym celu przygotowanej wartowni, wzniesionej na wysokich słupach. Wyposażeni są w broń, środki łączności, dalekosiężną, nocną lunetę.

Przewiduje się, że w marcu nadejdzie druga partia zamówionych danieli, co łącznie da chmarę pk. 40 szt. Połowa tego stanu zostanie wypuszczona do łowiska otwartego jeszcze w maju br. Z pozostałej w zagrodzie chmary, uzupełnianej corocznymi przychówkami, wypuszczana będzie co roku część danieli. Z chwilą pierwszego wypuszczenia danieli do łowisk rozpoczną działania wieloosobowe patrole, które ochraniać będą daniele przed kłusownictwem. Pomoc w tym zakresie zadeklarował szef Komendy Rejonowej Policji w Biłgoraju. W marcu i kwietniu myśliwi, przy pomocy uczniów Zespołu Szkół Leśnych, przystąpią do dalszych prac nad zagospodarowaniem blisko 10 ha przyleśnych poletek, na których sadzić będą kasztanowce /przysmak danieli/, dęby, buki, drzewa owocowe, topinambur. Powodzenie introdukcji uzależnione jest od stałych, żmudnych. wieloletnich działań, z których najważniejsze to ochrona zagrody, walka z kłusownictwem l wałęsającymi się psami, zagospodarowanie siedlisk i intensywne dokarmianie zimowe.

Janusz Belżek



Teren leśny przyległy do Żelebska charakteryzuje się licznymi wzniesieniami, z których najwyższe to tzw. Sucha Góra. Rozpościera się z niej przepiękny widok na część Szczebrzeskiego Parku Krajobrazowego z licznymi wzniesieniami ciągnącymi się w kierunku Roztoczańskiego Parku Narodowego, na dolinę usytuowaną pomiędzy Lipowcem a Panasówką, na wzgórza Ignatówki i Kajetanówki. Charakterystyczną cechą tych licznych wzniesień wokół Żelebska jest ich geologiczne podłoże zbudowane z kamienia wapiennego. Stąd istniejąca w tej miejscowości duża kopalnia tego kamienia jak i liczne w okolicy kopalnie prywatne, już nie eksploatowane. Te uwarunkowania stanowią jakby namiastkę prawdziwych gór i zdają się być idealne dla hodowli muflona. Wydaje się wielce prawdopodobne, że w tych warunkach doskonale by się zaaklimatyzował i wykształcił silną liczebnie populację. Równie dobre są tu warunki dla danieli.


Daniel (Dama Dama)
Pochodzi z terenów nad Morzem Śródziemnym. W Polsce występuje w ilości około 6 tyś. sztuk na północy i zachodzie kraju. Kilkaset sztuk znajduje się w nadleśnictwie Rudnik.
W hierarchii jeleniowatych daniel umiejscawia się swą wielkością pomiędzy jeleniem a samą: dorosły osobnik ma ok. 140 cm długości, wysokość w kłębie ok. 90 cm, wazy ok. 50 kg. Byki są znacznie większe niż łanie i charakteryzują się porożem, które u prawidłowo rozwiniętego, dorosłego byka przybiera formę łopatacza. W przeciwieństwie do jeleni, dorosły daniel - byk swe poroże zrzuca dopiero w kwietniu lub maju ale też i wycieranie nowo zbudowanego kończy dopiero na przełomie sierpnia - września. Stąd też i miesiąc później, w październiku, rozpoczyna daniel okres godowy zwany bekowisklem. Zapłodnione łanie rodzą następnego roku, przeważnie w czerwcu, najczęściej jedno ciele. Daniel charakteryzuje się dużą aktywnością, ma niewielkie wymagania środowiskowe. Jakkolwiek jego ulubionym siedliskiem są lasy mieszane obfitujące w owocujące dęby, buki, kasztany, również doskonale adaptuje się w ubogich, sosnowych borach. Jest niemal wszystkożernym - jak koza - chętnie spożywa liście jeżyn, mali, bluszczu, pędy drzew iglastych i liściastych, korę drzew, paprocie, mchy, wrzosy, kilkanaście gatunków grzybów. Wykazuje też wyjątkowo dużą odporność na choroby inwazyjne i infekcyjne.

Muflon (ovis ammon musimon)
Zachował się na Sardynii i Korsyce, stąd trafił do Europy w XVIII wieku i do Polski

na Dolny Śląsk w 1901 r. zasiedlono nimi Góry Świętokrzyskie. Obecnie pogłowie muflonów w kraju szacuje się na ok. 1500 szt. Dorosły Muflon jest większy od owcy domowej: długość ciała 100-120 cm, wysokość ok. 75 cm i waga ok. 35-50 kg. Muflony żyją w stadach zwanych kierdlami /kierdelami/ prowadzonymi przez doświadczoną owcę "przodownicę". Jedynie bardzo stare tryki /samce/ żyją samotnie dołączając się do klerdli jedynie na okres rui. Odbywa się ona w połowic października. Owca /samica/ rodzi najczęściej jedno młode pod koniec kwietnia lub w maju. Muflony są bardzo ostrożne, czujne i płochliwe. Naturalnym środowiskiem ich bytowania są tereny górskie do 2000 m npm. Doświadczenia nad hodowlą muflona, które są prowadzone od wielu lat. wykazały, że gatunek ten doskonale adaptuje się na terenach nizinnych. Istnieje tylko jeden istotny czynnik ograniczający możliwość jego hodowli na terenach pozagórskich. Ten czynnik to zdziczałe, wałęsające się psy.

©Arkadiusz Lipiec Informacje | Strona główna Szukaj: