Miasto | Historia | Kultura | Sport | Miejsca | Edukacja | Prasa | Okolice | Aktualności
 
Prasa
Gazeta "Tanew" 9/1996
Pamięć o nich i pomnik zostanie
6 października pod Banachami, odbyła się uroczystość odsłonięcia i poświęcenia pomnika upamiętniającego miejsce ostatniej bitwy oddziału płk. Leona Czechowskiego w powstaniu styczniowym. Pomnik zbudowany został rękami harcerzy z 51 i 50 DH "Zuawi" im "Signi 1863" z Rzeszowa, z głazów zebranych na polach walk powstańczych jakie toczyły się w marcu 1863r pod Jedlinkami, Wólką Biską i Ciosmami. Rzeszowscy harcerze noszący insygnia i imię powstania styczniowego interesowali się losami powstańców na tych terenach już od roku 1988.

O poszukiwaniach śladów powstania i historii budowy pomnika mówił phm. Maciej Kilarski - " ktoś wskazał nam miejsce w gąszczu krzaków 2 kapliczką, gdzie ponoć leżą żołnierze powstania. Na murze kościoła u. Tarnogrodzie odnaleźliśmy tablicę z i 863 roku bezimienną, zapomnianą, wówczas w bardzo złym stanie. W miejscu zwanym "Siekane" bezimienny pomniczek - było to dla nas dużym przeżyciem. Przygniatał nas ten brak pamięci i troski o naszą przeszłość (...) W 1995r., zlokalizowałem obóz w Wólce Biskiej, znajdującej się w środku szlaku bojowego oddziału Leona Czechowskiego. Mieliśmy zacząć spłacać dług wdzięczności, naszą pamięcią i pracą , za ich młode życie oddane za nasz kraj. Na obozie były dwie drużyny, nasza 51 DH "Żuawi" im."Signi 1863" i 50 DH"Żuawi" im. "Powstańców 1863". Zadanie bylo takie - zlokalizować w trakcie obozu jedną z mogił i na niej postawić pomnik." l pomnik stanął w miejscu gdzie wtedy najwięcej wsiąkło w ziemię polskiej krwi, w miejscu domniemanej mogiły powstańczej.

Stanął zbudowany z harcerskiej woli i pracy, szczególnie Macieja Kilarskiego i Piotra Ciuprysia - oni układali kamienie, murowali, kuli krzyż, mocowali tablicę. Prawdą jest, że znaleźli w tej pracy wielu miejscowych życzliwych ludzi, którzy nie szczędzili pomocy. Patronami i mecenasami tego dzieła był Ro-man Śokal i Tomasz Brytan, znawcy i popularyzatorzy wiedzy o powstaniu na Ziemi Biłgoraj sklej. Z Biłgoraja przyjechało też wiele osób zainteresowanych tym niecodziennym wydarzeniem; historycy, publicyści, nauczyciele, działacze społeczni i ...oczywiście harcerze. Przybyła grupa miejscowej ludności na czele z gospodarzem tych terenów - wójtem Harasiuk Adamem Szado. O powstańczym szlaku bojowym oddziału płk. Leona Czechowskiego opowiadał Tomasz Brytan , autor publikacji pt. "Wyprawa Czechowskiego w Lubelskie". Zaszczytu odsłonięcia pomnika z woli harcerzy dostąpił Roman Sokal. Poświęcenia dokonał kś. Adam Siedlecki, proboszcz parafii Huta Krzeszowska.Na zakończenie uroczystości wójt A. Szado podziękował harcerzom za ten piękny i godny naśladowania czyn, obiecując troskę i opiekę nad pomnikiem. Uroczystość miała ciekawy i nietypowy scenariusz. Zobaczyliśmy młodych chłopców ubranych w sukmany i czamary, w konfederatki z barankowymi otokami i białymi orłami, z szablami, sztucerem i karabinkiem, ze spisą i przekutą na sztorc kosą, stojących w dwuszeregu ze swoim sztandarem. Z tej broni palnej z czasów powstania oddano salwę honorową przy zachowaniu tych samych czynności, jakie musieli wykonać powstańcy dla oddania strzału. Była też pieśń harcerska. Patrząc na nich, na ich młodziutkie twarze nietrudno było wyobrazić sobie Tamtych .którzy polegli w 1863r,- kwiat polskiej młodzieży patriotycznej. Z pewnością byli tacy sami. Dziś harcerze roku 1996 mówią ustami Maćka Kolarskiego; "Tworzymy jeden

Naród, mamy jedną historię i jeden cel - jak najlepszą przyszłość Rzeczpospolitej, budowaną na zgodzie i współdziałaniu w rozmaitych płaszczyznach" Te proste, a jakże wielkie słowa powinien przyjąć za swoje , najbliższe sercu , każdy Polak, gdyż inaczej Polakiem być nie powinien. A skoro jest jeszcze w kraju taka młodzież, to nie tylko pamięć o Nich zostanie i pomnik.

Dlatego przechodniu, kimkolwiek jesteś, zatrzymaj się na 13 kilometrze drogi z Biłgoraja do Banach, stań przed tym pomnikiem, przeczytaj wyryte na tablicy słowa, pomyśl o Nich i połóż tam choćby polny kwiat.

Tekst i foto: M. J. Szubiak

©Arkadiusz Lipiec Informacje | Strona główna Szukaj: